Çin'den rakam çıkmıyor: Uydu görüntülerine bakıyorlar

Çin'den rakam çıkmıyor: Uydu görüntülerine bakıyorlar
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping/Fotoğraf: Reuters

Dünyanın en büyük ikinci ekonomisi Çin'deki şirketlerin ekonomik durumu, stok, bilanço gibi rakamların başkalarına verilmesi yeni kanunla zorlaştı. Şu an yatırımcılar uydu görüntülerine bakarken pandemi sonrası Devlet Başkanı Xi Jinping'in hiçbir yurtdışı seyahat yapmaması dikkat çekiyor.

Dünyanın en büyük ikinci ekonomisi Çin dış politikada dostlarını artırmak istiyor. Ülke bunun için artık tepki göstereceği olaylara karşı farklı bir ton tercih etmeye başladı. Ülkenin devlet Başkanı Xi Jinping ülkesinde resmi olarak Ocak 2020’de başlayan Covid-19 salgınından bu yana yurt dışı seyahati gerçekleştirmedi, bir kez ABD Başkanı Biden ile sanal bir zirvede buluştu.

İş insanlarına göre; ise Çin pandemiden sonra çok daha içine kapalı bir toplum haline geldi. Ülke hali hazırda internet ve ifade özgürlüğü açısından batıda tartışılırken Komünist Parti’nin 1 Eylül itibarıyla yürürlüğe koyduğu yeni ‘veri güvenliği yasası’ ülkeyi çok daha kapalı bir hale getirdi.

Çinli şirketlerin stok durumu ve bilançoları eskisi kadar rahat yurt dışı ile paylaşılmıyor. Dünyanın en büyük ihracatçısı olan ülkedeki konteynır gemileri eskisi kadar rahat internetten takip edilemiyor. Akademik değişim programları iptal edilirken, kömür kullanımına dair veriler dahi dışarıya sızmıyor.

'DAHA KARA KUTU'

Tokyo’daki Uluslararası Hıristiyan Üniversitesi’nden Profesör Stephen Nagy, “Çin hep bir kara kutuydu ama artık bu kutu daha kara” değerlendirmesinde bulunuyor. Tabi Çin’in bu hamlelerini ABD’nin son yıllarda ülkeye karşı uyguladığı, teknoloji ihalelerinden soyutlama ve vize kısıtlamalarından bağımsız değerlendirmemek gerekir.

Çin şu an çok zor vize veriyor ve uzun karantina süresi sebebiyle pek popüler bir tatil destinasyonu değil. 2019’un ilk sekiz ayında 50 milyon yabancı Çin’e gelirken bu rakam 2021’in aynı döneminde 1 milyona indi. Ülkeden yurt dışına çıkmak isteyen insanlara kolay kolay izin verilmiyor, aynı zamanda pasaportlarında yenilenmesinde idareler gönülsüz davranıyor.

Hong Kong merkezli avukat Reynolds Porter Chamberlain’e göre; örneğin yabancı bir şirket bir Çinli firmaya yatırım yapmak istese bile bu firma finans, sağlık ve kamu taşımacılığı gibi stratejik bir sektördeyse, firmalar bilanço durumlarını potansiyel alıcıya göstermek istemiyor.

'STOK DURUMU BİLİNMİYOR'

ABD'li teknoloji şirketleri en çok şu an Çin’deki metal, kobalt ve lityum gibi madenlerin durumunu merak ediyor. Hali hazırda dünyada yaşanan tedarik krizi, Çin’deki stok durumunun bilinememesi ile daha da bilinmez bir hal alıyor.

Konteynır gemilerinin bilgisini MariteTraffic veya TankerTrackers gibi online platformlara verenler de bu bilgi akışını durdurdu. Ayrıca limanlardaki mal durumu da eskisi kadar şeffaf bilinmiyor. 

TankerTrackers platformunun kurucularından Samir Madani, Kuzey Kore, Venezuela ve İran gibi uluslararası ambargo uygulanan ülkelerin petrol ticaretinin durumunun şu an Çin’in ticaretinden çok daha fazla bilindiğini söylüyor.

BÜYÜK KONFERANSLAR VERİYORLARDI

Geçen yıl kömürün fiyatındaki anormal artış sebebiyle, Çin’deki günlük kömür fiyatının yurt dışı piyasalara aktarılması durdurulmuştu. Çin’in dünyaya entegrasyonunda başarılı bir şekilde yürüttüğü akademik işbirlikleri de kaldırılıyor. Batılı akademisyenlerin Çin arşivlerinde çalışma imkanları daraltılıyor. Son yıllarda Çin üniversiteleri verdikleri büyük çaplı konferanslar ile dikkat çekiyorlardı.

Birleşik Krallık, Rusya ve ABD’deki pek çok üniversitenin Çin’le birlikte yürüttüğü programlar kapatıldı. Tokyo’daki Uluslararası Hıristiyan Üniversitesi’nden Profesör Stephen Nagy, “Çinli akademisyenler ile buluşmuyoruz, konuşmuyoruz. Dışarıya çıkıp yemek yemiyoruz, buralarda fikirlerinizi paylaşırsınız” demekte.

Çin Eğitim Bakanlığı ise ülkenin içine kapandığı iddialarını reddederek Çin’in dünyaya açıklığının devam edeceğini söyledi. Öte yandan kimileri ifade özgürlüğüne dayalı suçlar hakkında mahkeme kayıtlarına da eskisi kadar kolay erişilemediğini iddia ediyor. Çin Yüksek Mahkemesi konu hakkındaki sorulara yanıt vermedi.

Şu an ülkenin kaynakları hakkında bilgi almak isteyen insanların en büyük dayanaklarından biri uydu görüntüleri. Buradan kömürle çalışan enerji santrallarının durumuna bakıyorlar.

*Yukarıdaki derlemede yer alan bilgilerin önemli bir bölümü The Wall Street Journal’da Liza Lin imzası ile yayımlanan ‘China Increasingly Obscures True State of Its Economy to Outsiders’ isimli makaleden alınmıştır.

Kaynak: Web Özel

Web Özel ÖZEL HABERLER Çin