Çin'de 9. yüzyıla ait bir çubukta Türkçe yazı bulundu: “Aş(ın) kıymetini bil! (anla!). Bu yüzden tok az imiş”
![Çin'de 9. yüzyıla ait bir çubukta Türkçe yazı bulundu: “Aş(ın) kıymetini bil! (anla!). Bu yüzden tok az imiş”](https://i.haberglobal.com.tr/rcman/Cw1230h692q95gm/storage/files/images/2024/07/25/cinde-9-yuzyila-ait-bir-cubukta-turkce-yazi-bulundu-asin-kiymetini-bil-anla-bu-yuzden-tok-az-imis-tedh.jpg)
Çin'de Taklamakan Çölü'nün güneyinde Köktürk harfli ağaç çubuk bulundu. Prof. Dr. Erhan Aydın, 9. yüzyıla ait olduğunu söylediği çubuktaki metni deşifre etti.
Çinlilerin Şinjiang diye adlandırdığı bölgede çok sayıda Türk runik harfli metin bulundu ve yayımlandı.
Bunlar arasında kitap boyutunda olan Irk Bitig haricinde çok sayıda yazma parçası da elde edildi. Ancak Çin sınırları içerisinde kağıt dışında; taş, kaya ve türlü nesneler üzerine yazılmış metinler de bulunuyor.
TRT Haber'den Ayşe Şimşek'in haberine göre, Dokuz Eylül Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erhan Aydın, Hoten’de bulunmuş ağaç çubuktaki Türkçe metni okudu:
“Aş(ın) kıymetini bil! (anla!). Bu yüzden tok az imiş”
Prof. Dr. Erhan Aydın, yazıya ilişkin şu bilgileri verdi:
Bu ağaç parçasında 16 işaret mevcut. Bunlardan en sondaki üst üste konmuş iki nokta dışındakiler ses karşılığı olan harflerdir. Üst üste konmuş iki nokta ise Eski Türkçe yazıtlarda, ya kelime ayırıcı ya da cümle sonlarına konan bir işaret olarak biliniyor, bu da aynı yazım geleneğinin devam ettiğini gösteriyor.
Ben bu metni 2013 yılında Pekin Millî Kütüphanesinde sergide gördüm ve fotoğraflarını aldım. O günden bu yana zihnimi sürekli meşgul eden bu 15 harfin nasıl okunması gerektiği üzerinde, neredeyse on yıl boyunca düşündüm.
Metnin öteki yazıtlardan bilinen harflerden çok farklı şekilde yazılmış olması okunmasını zorlaştırıyor. Yani harflerin varyant biçimleri ile karşı karşıya olduğumuz ortaya çıktı. Metnin bugüne kadar okunamamasının bir başka ve önemli nedeni de ünlülerin yazılmamış olmasıdır.