TCMB, KKM dönüşlerindeki dövizi karşılayacak

Özel bankalar bir süredir KKM'de vadesi biten dövizden dönüşümlü hesaplar için ihtiyaç duyduğu dövizi kamu bankalarından alıyordu. Bundan böyle ihtiyaç duyulan dövizi TCMB'nin kendisi özel bankalara sağlayacak.

Son Güncelleme:

Merkez Bankası (TCMB) kur korumalı mevduat (KKM) dönüşleri için bankaların ihtiyaç duyacağı dövizi doğrudan satabilmesini sağlayan değişikleri içeren yazıyı bankalara gönderdi.

TCMB'nin "Bankalara TL karşılığında doğrudan döviz satılması" başlıklı yazısında sürecin işleyiş esaslarına ilişkin ayrıntılar yer aldı.

Yazıda, KKM hesap sahiplerinin vade sonunda döviz talep etmeleri halinde döviz piyasasında likidite ihtiyacı oluşabildiğine dikkat çekilerek, "Bu kapsamda; bankaların vade sonunda ihtiyaç duyacakları döviz likiditesinin piyasa koşulları çerçevesinde TCMB'nca doğrudan karşılanabilmesine ve bankaların döviz likiditesi yönetimine destek olunmasına karar verilmiştir" denildi.

Yazıda sürece ilişkin saat, minimum işlem tutarı, döviz piyasasında işlem yapmaya yetkili tüm bankaların katılabileceği, komisyon alınmayacağı, teminat ve limit aranmayacağı bilgileri de yer aldı.

Reuters'da konuya ilişkin sabah saatlerinde yayımlanan haberde kaynaklar TCMB'nin düzenlemesinin kısa sürede yapılacağın belirtmişlerdi.

PROTOKOL İPTAL EDİLECEK, KUR İÇİN REZERV KULLANILMAYACAK

Aynı haberde kaynaklar, TL'yi savunmak için kamu bankaları aracılığı ile rezerv satışına da olanak sağlayan Hazine protokolünün iptal edileceğini de belirtmişlerdi. Protokolün iptal edildiğine ilişkin resmi bir açıklama henüz yapılmadı.

Kaynaklar pozitife geçen TCMB rezervlerinin kur seviyesi belirlemek için "kullanılmayacağına" dikkat çekti. TCMB konuya ilişkin yorum yapmadı.

TCMB net uluslararası rezervleri kur seviyesi belirleme amaçlı rezerv satışlarına son verilmesiyle 23 Haziran ile sona eren haftada 8.7 milyar dolar ile veri tarihinin en büyük artışını kaydederek 9.2 milyar dolara yükseldi.

Net rezervler 2 Haziran'da -5.7 milyar dolara inerek 2002 yılında başlayan veri serisinin en düşük değerini almasından bu yana geçen üç haftada 14.9 milyar dolar toparlandı.

Ancak zaten yoğun dönüşleri olan kur korumalı mevduatın yarattığı döviz talebi resmi tatil sonrasındaki bu hafta daha da yoğunmaşmasıyla birlikte bu süreç döviz likidite ihtiyacını da bereberinde getirmiş oldu.

Reuters'a bilgi veren üst düzey bir yetkili, "protokol kaldırılacak" derken diğer kaynak "KKM kaynaklı döviz likiditesi ihtiyacı şeffaf şekilde özel bankalar dahil edilerek karşılanacak... rezerv kur seviyesi için kullanılmayacak" dedi.

TCMB dün KKM dönüşleri nedeniyle piyasada oluşan döviz likidite ihtiyacının karşılanması için kamu bankaları üzerinden işlemcilerin hesaplamalarına göre 2 milyar dolara yakın döviz satışı yapmıştı. Üst düzey bir yetkili dün gün ortasında yapılan satışı 1 milyar dolar olarak belirlerken işlemciler tutarın daha sonra arttığını da söylediler.

KAMU KONTROLLÜ YAPIDAN KADEMELİ UZAKLAŞILIYOR

TCMB geçen bir yılda devreye aldığı önlemlerle ihracatçıların satmak zorunda olduğu dövizleri rezervine kattığı için yılda 100 milyar dolara yakın rezerv elde edebiliyor. Seçimler öncesi bu tutarın tamamı, hatta bazen daha fazlası TL'nin değerine etki edecek şekilde piyasaya satılıyordu.

TCMB'nin ihracat haricinde turizm sektörünün kendi isteği ile bozdurduğu döviz tutarı, yabancıların konut ve vatandaşlık edinimi kaynaklı düzenli rezerv gelirleri ve yabancı ülkelerden sağladığı swap ve mevdutları da bulunuyor.

Bankacıların hesaplamalarına göre piyasaya döviz satışı yapılmayan her işlem gününde bankanın net döviz pozisyonu 1 ila 1.5 milyar dolar artıyor.

TL'nin seçim öncesi olması gerekenden daha değerli kalmasını sağlayan bu süreçte ihracat vb gelirler, TCMB rezervlerin kendisi satılarak sağlanmıştı. Seçim sonrası ise bu süreç sona erdi.

Bir bankanın döviz masası işlemcisi, "Düne kadar özel bankalar KKM veya başka bir nedenden ihtiyacını kamu bankası aracılığı ile alıyordu. Bundan sonra doğrudan TCMB'den alacağı için daha şeffaf bir yapı bekliyoruz. Dün 4 milyar dolar, bu hafta 13 belki 15 milyar dolar, takip eden her hafta ise 10 milyar dolar civarında KKM itfası olacak. KKM ciddi bir döviz talebi oluşturmuş durumda" dedi.

Bir başka işlemci ise "BOTAŞ'a resmi olarak döviz satışı sıfır açıklanıyor ama mümkün değil. Bundan sonra döviz sadece kamu bankası aracılığı arka kapıdan sağlanmayacaksa en azından gerçekte piyasada ne olduğunu görebilmiş olacağız" dedi. Bankacı kademeli geçişlerin ardından sürecin sonunda TCMB'nin döviz piyasasından tam anlamıyla çekilmesi gerekli olduğunu da söyledi.

BDDK verilerine göre 125 milyar doları aşarak rekor kıran KKM'nin toplam tutarı Haziran ortası itibarıyla 111 milyar dolara geriledi.

BDDK verilerine göre, kur korumalı TL, mevduat ve katılım hesapları 91,3 milyar lira artışla 2 trilyon 719 milyar lira oldu. Önceki hafta 52,3 milyar lira artış yaşanmıştı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, KKM'de stopaj desteğinin yıl sonuna kadar uzatıldığını açıklamıştı. 

Kaynak: Reuters

Sonraki Haber