İlk yardımda doğru bilinen 10 yanlış

İlk yardımda doğru bilinen 10 yanlış

Acil durumlarda ilk müdahalede 'hayat kurtaralım' derken yaptığımız yanlışlar, kalıcı sakatlıklara hatta ölüme bile neden olabiliyor. Doğru müdahalenin önemine dikkat çeken Dr. Behiç Berk Kuğu, ilk yardımda doğru bilinen 10 yanlışı anlattı.

Hemen hepimiz rastlamışızdır; bayılan kişinin başına üşüşüp tokat atan mı dersiniz, su serperek ayıltmaya çalışan mı? Ya da vücudunda güneş yanığı olan yerlere yoğurt, salça süren; trafik kazasında sıkışan kişiyi iyi niyetle karga tulumba çıkarmaya çalışan... Bu gibi yapılan yanlış müdahaleler ölüme bile neden olabiliyor. Peki ilk yardım konusunda neleri yanlış biliyoruz? Dr. Behiç Berk Kuğu, ilk yardımda doğru bilinen 10 yanlışı anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.

“NASILSA BİRİSİ AMBULANS ÇAĞIRMIŞTIR”: YANLIŞ!

DOĞRUSU: Özellikle kaza mahallinin kalabalık olması durumunda çoğunlukla olay yerinde birinin ambulansa haber verdiği düşünülüyor ve herkes ‘nasılsa başkası çoktan aramıştır’ düşüncesiyle kazazedeye yardım etmeye odaklanıyor. Oysa ambulans aranmamış olabiliyor! Bu nedenle acil servisin arandığından emin olun, siz arıyorsanız mutlaka olayı sakin bir şekilde kısaca anlatıp, ne zaman ve nerede olduğu, ne kadar kişinin etkilendiği vb bilgileri anlaşılır şekilde bildirin.  

SARA KRİZLERİNDE SOĞAN KOKLATILMASI: YANLIŞ!

DOĞRUSU: Epilepsi (Sara) krizlerinde kriz geçiren kişinin ağzının açılmaya çalışılması veya ayılsın diye soğan gibi keskin kokular koklatılması, ellerinin açılmaya çalışılması da en yaygın yanlışlar arasında yer alıyor. Bu tür davranışlardan kaçınmak gerekiyor. Bunlar yerine, kişinin kendisine zarar vermesini en aza indirecek şekilde baş bölgesi güvende tutularak, kasılmalarının geçmesi beklenmeli ve zaman kaybetmeden ambulans çağırılmalı.  

YANIK VE GÜNEŞ YANIĞINDA YOĞURT, SALÇA, DİŞ MACUNU SÜRÜLMESİ: YANLIŞ!

DOĞRUSU: Güneş yanığı genellikle birinci derece yanık olgusu olarak karşımıza çıkıyor. Bu gibi durumlarda yanık olgularında yanan bölgeyi serinletmek gerekiyor. Yanan bölgeyi serinletmek için halk arasında yaygın şekilde uygulanan yoğurt, salça, diş macunu gibi maddeler ise enfeksiyona yol açabiliyor. Bu nedenle, bu tür maddeler sürmek yerine, yanan bölgeyi akan musluk suyunun altında en az 15 dakika tutun. İkinci ve üçüncü derece yanık durumlarında yanan bölgede oluşan su kabarcıklarını kesinlikle patlatmayın ve hastaneye başvurun.  

BÖCEK-YILAN SOKMALARINDA KANIN EMİLMESİ: YANLIŞ!

DOĞRUSU: Böcek, yılan sokmalarında sokulan bölgenin kesilerek kanatılması, kanın emilerek tükürülmesi faydalı olmadığı gibi, uygulamayı yapan kişiye de enfeksiyon bulaşmasına yol açabiliyor. Bunun yerine; o bölge su ve sabun ile temizlenmeli, soğuk uygulama yapılmalı, kalp seviyesinin altına alınmalı ve ısırılan bölgeye sıkı bir bandaj uygulanarak hastaneye başvurulmalı. 

BAŞ- ÇENE POZİSYONU VERİLMEMESİ: YANLIŞ!

DOĞRUSU: Dr. Behiç Berk Kuğu “Solunum sıkıntısı, baygınlık hali ve bilinç kaybı oluşan durumlarda hastaların ağız boşluğu kontrol edilmeli, ağız içinde yabancı cisim var ise çıkarılmalı ve kişiye baş-çene pozisyonu verilmelidir. Baş-çene pozisyonu; bir elimizi hastanın alnına bastırırken diğer elimizin iki parmağı ile çeneyi alttan iterek verilen bir pozisyondur. Dilin geriye kaçarak solunum yolunu tıkamasını engellemektedir. Fakat genellikle bilinçsiz ilk yardım uygulamalarında hasta daha rahat olacak düşüncesiyle alttan yastık veya herhangi bir yükselti ile yükseltip solunum yolunun kapanmasına varan durumlara yol açılabiliyor” diyor. 

BAYILANI AYILTMAK İÇİN TOKAT ATILMASI: YANLIŞ!

DOĞRUSU: Bayılma durumlarında kişiye tokat atılması, yüzüne su serpilmesi, hiç pozisyon verilmeden sadece sırt üstü yatırılması en sık yapılan yanlışlar arasında yer alıyor. Oysa bayılan kişiler için bilinç kontrolü yapılmasının ardından, ayaklar en az 30 cm kadar havaya kaldırılmalı ve hasta başı yan olacak şekilde bekletilmeli. Gerektiği durumda ambulans çağrılmalı. 

BATAN CİSİMLERİN ÇIKARILMAYA ÇALIŞILMASI: YANLIŞ!

DOĞRUSU: Özellikle göze veya vücuda saplanan yabancı cisimlerin kontrolsüz şekilde çıkarılması çok riskli bir durum. Bu gibi durumlarda batan yabancı cisimler kesinlikle yerinden oynatılmamalı ve hemen ambulans çağrılmalı. Yabancı cisimlerin hastane ortamında çıkartılması sağlanmalı. Aksi takdirde kalıcı sakatlıklara hatta ölüme yol açılabilir. 

İlk yardımda doğru bilinen 10 yanlış - Resim : 3

DONMADA KAR VEYA BUZ İLE OVMA: YANLIŞ!

DOĞRUSU: Donmalarda veya soğuk yanıklarında donan bölgenin kar veya buz ile ovulması donan bölgedeki dolaşımı olumsuz etkileyeceği için son derece yanlış! Donma durumlarında soğuktan etkilenen kişiyi oda sıcaklığında bir yere alıp, üzerindeki giysiler ıslanmış ise çıkarıp kuru giysiler giydirmek, ılık içecekler vermek gerekiyor. Donan bölgede bül (su toplamaları) oluşumu söz konusu ise oluşumları kesinlikle patlatmayın, kişinin hastaneye naklini sağlayın.  

ZEHİRLENMELERDE KUSMAYA ZORLAMAK: YANLIŞ!

DOĞRUSU: Özellikle kimyasal madde zehirlenmelerinde kusturmaya zorlamak kişiyi tekrar kimyasal maddeye maruz bırakacağı için yemek veya soluk borusuna zarar verebiliyor. Bu gibi durumlarda kişinin asla kusturulmaması, kusmaya zorlanmaması gerekiyor. Gıda zehirlenmesi gibi durumlarda; zehirlenmeye neden olan madde veya yiyecek sorgulanmalı, kusturmanın güvenli olduğundan emin olunmalı. Gerekirse ambulans çağırmalı, 114 Zehir Danışma Hattını arayarak bilgi almalısınız. 

TRAFİK KAZASINDA SIKIŞAN KİŞİYİ ÇIKARMAYA ÇALIŞMAK: YANLIŞ!

DOĞRUSU: Dr. Behiç Berk Kuğu “Özellikle trafik kazasında araç içerisinde sıkışanların olması durumunda, çevredeki kişiler tarafından profesyonel ekipler beklenmeden yaralının karga tulumba araç içinden çıkarılmasına çok rastlanır. Oysa bu tür müdahaleler omurilik hasarına yol açarak, kalıcı sakatlıklara bile neden olabilir. Bu nedenle profesyonel ekiplerin (ambulans-itfaiye) beklenmesi gerekmektedir. Araç dışı kaza durumlarında da hasta yaralının minimal hareket etmesi ve mümkün ise hareket ettirilmemesi gerekir. Yine bu gibi durumlarda profesyonel ekipler gelmeden yaralının karga tulumba bir şekilde başka yere taşınması da omurilik hasarına yol açan bir durumdur. Kaza durumlarında ortam güvenliğinin sağlanarak ek kazaların önüne geçilmesi ve 5-7 dakika aralıklar ile bilinç ve nefes kontrolü yapmak yeterli olacaktır” diyor. 

Kaynak: Haber Global TV

İlk yardım